Begrippenlijst

Op deze pagina vindt u, in alfabetische volgorde, uitleg bij veelgebruikte termen op het gebied van passend onderwijs. Staat de informatie die u zoekt er niet bij? Kijk dan op de website van Passend Onderwijs of het Steunpunt Passend Onderwijs, of neem contact met ons op.

Alle »vetgedrukte termen op deze pagina staan in de begrippenlijst

A - B - C - D - E - F - G - H - I - J - K - L - M - N - O - P - R - S - T - U - V - W - Z

B

BAO

Basisonderwijs.

Basisondersteuning

Alle reguliere basisscholen in West-Friesland kunnen leerlingen basisondersteuning bieden. Dat doen de school en de leerkracht door »handelingsgericht te werken (HGW). Dit is een planmatige manier van werken waarmee leerkrachten kinderen helpen met een aanpak op maat. In het »ondersteuningsplan van Samenwerkingsverband De Westfriese Knoop staat wat precies onder basisondersteuning valt.

Terug naar bovenkant pagina.

C

Clusteronderwijs

Scholen voor »speciaal onderwijs (SO) zijn opgedeeld in vier categorieën of clusters:

  • Cluster 1: Scholen voor blinde en slechtziende kinderen en visueel gehandicapte kinderen met een meervoudige beperking.
  • Cluster 2: Scholen voor dove en slechthorende kinderen en kinderen met ernstige taal- en/of spraakproblemen.
  • Cluster 3: Scholen voor leerlingen met verstandelijke (ZML), lichamelijke (Mytyl) of geestelijke (Tyltyl) beperkingen en leerlingen die langdurig ziek zijn (LZ).
  • Cluster 4: Scholen voor zeer moeilijk opvoedbare kinderen, kinderen met psychiatrische stoornissen en ernstige gedragsproblemen.

Alleen de clusters 3 en 4 vallen onder de verantwoordelijkheid van het samenwerkingsverband. Verwijzingen naar scholen voor speciaal onderwijs in cluster 1 en 2 worden landelijk georganiseerd. Voor cluster 1-onderwijs vindt u meer informatie op de website www.visio.org, voor cluster 2-onderwijs op www.simea.nl.

Terug naar bovenkant pagina.

Commissie Toelating Speciale Onderwijsvoorziening (CTSO)

Op basis van het tweede deskundigenadvies van de »trajectbegeleider besluit de Commissie Toelating Speciale Onderwijsvoorziening van het »samenwerkingsverband of een kind mag worden toegelaten op het »speciaal (basis)onderwijs. Dit is alleen een procedurecheck. Als de procedure correct is gevolgd, zal de CTSO een »toelaatbaarheidsverklaring (TLV) afgeven.

Terug naar bovenkant pagina.

D

Diepte-ondersteuning

Als »extra ondersteuning op een reguliere basisschool niet voldoende is, heeft een kind misschien diepte-ondersteuning nodig op het »speciaal (basis)onderwijs.

Terug naar bovenkant pagina.

E

Extra ondersteuning

Als »basisondersteuning door de leerkracht niet voldoende is, zal de school onderzoeken of extra ondersteuning nodig is. Dit schat de school in op basis van observaties van de leerkracht, informatie van de ouders, en het werk, de werkhouding en de resultaten van de leerling. In veel gevallen kan een gewone school uw kind de ondersteuning bieden die hij of zij nodig heeft. Dit heet »passend onderwijs. Passend onderwijs wil zeggen dat elk kind onderwijs krijgt dat zo veel mogelijk aansluit bij zijn of haar behoeften, mogelijkheden en kwaliteiten. Soms kan een school een kind de noodzakelijke ondersteuning niet bieden. Dan gaat de school op zoek naar een school die dit wel kan. Bijvoorbeeld een andere basisschool in de nabijheid van thuis of een school voor »speciaal (basis)onderwijs.

Terug naar bovenkant pagina.

G

Groeidocument (GD)

Als een school ziet dat een leerling »extra ondersteuning nodig heeft, dan zal de school een groeidocument starten. Dit is een digitaal dossier dat de school helpt om te inventariseren wat de leerling nodig heeft. Het document wordt ingevuld door de school en de ouders. Het bevat informatie over de leerling, de school en de thuissituatie. De school kan ervoor kiezen om binnen het groeidocument een »ondersteuningsperspectief (OPP) op te stellen.

Terug naar bovenkant pagina.

H

Handelingsgericht werken (HGW)

Handelingsgericht werken (HGW) is een doelgerichte, systematische, cyclische en transparante manier van werken waarbij leerkrachten het onderwijs afstemmen op de onderwijsbehoeften en de omgeving van de leerling. Daarbij concentreren leerkrachten zich op positieve aspecten. Leerkrachten doen dit in samenwerking met de leerling, de ouders en eventuele professionals. Op deze manier maken leerkrachten »passend onderwijs mogelijk. Handelingsgericht werken vormt het fundament van »basisondersteuning. In het »Samenwerkingsverband De Westfriese Knoop werken alle scholen en onderwijsprofessionals handelingsgericht. 

Terug naar bovenkant pagina.

I

Instemmingsrecht

Per 1 augustus 2017 hebben ouders hebben instemmingsrecht op het handelingsdeel van het »ontwikkelingsperspectief (OPP). In het handelingsdeel staat hoe de school een leerling wil gaan voorbereiden op het verwachte uitstroomniveau van uw kind (bijvoorbeeld praktijkschool, havo, vwo). Het instemmingsrecht betekent dat de school uw toestemming nodig heeft voor de ondersteuning die de school wil bieden. De ouders hebben geen instemmingsrecht op het verwachte uitstroomniveau.

Daarnaast heeft de »ondersteuningsplanraad (OPR) instemmingsrecht op het »ondersteuningsplan van het »samenwerkingsverband. Dit betekent dat de OPR moet instemmen met het plan voordat het kan worden vastgesteld en uitgevoerd. De »medezeggenschapsraden (MR) van individuele scholen hebben geen instemmingsrecht op het ondersteuningsplan. De MR heeft alleen adviesrecht op het »ondersteuningsprofiel van de eigen school.

Terug naar bovenkant pagina.

Intern begeleider (IB'er)

Leerkracht binnen de basisschool die coördinerende, begeleidende en innoverende taken heeft op het gebied van onderwijsondersteuning aan leerlingen.

K

Knooppunt

De basisscholen die zijn aangesloten bij »Samenwerkingsverband De Westfriese Knoop, zijn gegroepeerd in knooppunten. Dit zijn clusters van scholen die bij elkaar in de buurt liggen. Scholen in knooppunten werken samen om de leerlingen die dat nodig hebben zoveel mogelijk passende »extra ondersteuning te geven. Zo kunnen ook basisscholen met weinig leerlingen passende ondersteuning bieden. Elk knooppunt heeft een eigen »trajectbegeleider. Op onze website staat een overzicht van de knooppunten.

Terug naar bovenkant pagina.

M

Medezeggenschapsraad (MR)

Via de medezeggenschapsraad kunnen ouders en medewerkers invloed uitoefenen op het beleid van een school. In het basisonderwijs bestaat een MR uit ouders en personeelsleden. Wie lid mag worden van de MR, wordt bepaald door verkiezingen. Belangrijke beslissingen moet het schoolbestuur voorleggen aan de MR. De MR heeft hetzij adviesrecht, hetzij instemmingsrecht. Het medezeggenschapsreglement kan worden opgevraagd bij de directeur van de school. De verantwoordelijkheid voor het beleid van de school is in handen van het schoolbestuur.

Terug naar bovenkant pagina.

O

Ondersteuningsplan (OP)

In het in het ondersteuningsplan heeft »Samenwerkingsverband De Westfriese Knoop beschreven hoe de schoolbesturen samen kunnen werken om passend onderwijs te kunnen bieden. Dit staat. In het plan staat bijvoorbeeld:

  • Welke ondersteuning elke reguliere basisschool moet kunnen bieden,
  • Welke kwaliteitseisen er gelden voor onderwijs aan leerlingen met een extra ondersteuningsbehoefte,
  • Welke rol de ouders hebben, en hoe ouders op de hoogte worden gehouden, en
  • Hoe het geld voor extra ondersteuning over de scholen wordt verdeeld.

Het ondersteuningsplan geldt voor maximaal 4 jaar. Elke 4 jaar wordt een nieuw plan opgesteld door het samenwerkingsverband. Het plan wordt ter instemming voorgelegd aan de »Ondersteuningsplanraad. Ook wordt het ondersteuningsplan besproken met de gemeenten in de regio, om af te stemmen met de jeugdhulp.

Terug naar bovenkant pagina.

Ondersteuningsplanraad (OPR)

De Ondersteuningsplanraad (OPR) is de medezeggenschapsraad van »Samenwerkingsverband De Westfriese Knoop. In de OPR zitten ouders en personeelsleden van de scholen. Zij worden gekozen door de »medezeggenschapsraden van de scholen binnen het samenwerkingsverband. De belangrijkste taak van de OPR is het beoordelen en evalueren van het »Ondersteuningsplan. De OPR heeft hierbij »instemmingsrecht. Dit betekent dat de OPR moet instemmen met het plan voordat het kan worden vastgesteld en uitgevoerd. Elders op onze website staat meer over de Ondersteuningsplanraad.

Terug naar bovenkant pagina.

Ondersteuningsroute

De ondersteuningsroute is de route die de school opzet om leerlingen passend onderwijs te kunnen bieden. Binnen de ondersteuningsroute onderscheiden we de volgende soorten ondersteuning, die oplopen in intensiteit: »handelingsgericht werken in de klas, leerlingbesprekingen, groepsbesprekingen en besprekingen in het »ondersteuningsteam.

Terug naar bovenkant pagina.

Ondersteuningsteam (OT)

Als een leerling (tijdelijk) »extra ondersteuning nodig heeft, zal de school de leerling bespreken in een multidisciplinair ondersteuningsteam. Dit is een multidisciplinair team dat regelmatig samenkomt om leerlingen te bespreken. In het ondersteuningsteam zitten de leerkracht, de ouder(s) van het kind, de directeur van de school, de intern begeleider van de school (»IB’er), een orthopedagoog (een onderzoeker) en een schoolmaatschappelijk werker (SMW’er). Ouders worden bij elke stap in het proces betrokken, en zijn dus vaste partners in het OT. Eventueel zijn er ook bij: de externe begeleider van het samenwerkingsverband (»P²O’er), de »trajectbegeleider van het »samenwerkingsverband, en een of meer externe specialisten.

Terug naar bovenkant pagina.

Ontwikkelingsperspectief (OPP)

Als een kind »extra ondersteuning nodig heeft, kan de school ervoor kiezen om binnen het »groeidocument een ondersteuningsperspectief op te stellen. Dit plan bestaat uit twee delen: het perspectiefdeel en het handelingsdeel. In het perspectiefdeel staat het verwachte uitstroomniveau van het kind (bijvoorbeeld praktijkschool, havo, vwo). In het handelingsdeel geeft de school aan hoe zij dit wil gaan doen: welke doelen zij nastreeft, op welke termijn zij deze doelen wil bereiken en op welke manier zij deze doelen wil bereiken. Per 1 augustus 2017 hebben ouders »instemmingsrecht op het handelingsdeel van het OPP. Ouders zullen geen instemmingsrecht krijgen op het uitstroomniveau.

Terug naar bovenkant pagina.

Opbrengstgericht werken

Opbrengstgericht werken is het systematisch en doelgericht werken aan het maximaliseren van de prestaties van de leerlingen. Dit doen de leerkracht en de school door doelen te stellen, zicht te houden op de leerresultaten, en planmatig en resultaatgericht te werken. Opbrengstgericht werken is een onderdeel van »handelingsgericht werken.

P

P²O

P²O, Primaire Passende Ondersteuning, is een dienst van »Samenwerkingsverband De Westfriese Knoop. Het doel van het P²O is om leerkrachten te ondersteunen en om zo »passend onderwijs tot een succes te maken. Het P²O biedt passende, preventieve ondersteuning op maat. Vraagstukken uit de praktijk van de leerkracht vormen het uitgangspunt.

Terug naar bovenkant pagina.

P²O’er

Iedere basisschool in de regio West-Friesland heeft een vaste P²O’er als externe begeleider. P²O’ers zijn leerkrachten die ruime ervaring hebben opgedaan in het »speciaal (basis)onderwijs. Zij kunnen leerkrachten en teams bijstaan met bijvoorbeeld coachingstrajecten, korte praktische ondersteuning, beeldcoaching of co-teaching.

Terug naar bovenkant pagina.

Passend onderwijs

Sinds 1 augustus 2014 is de Wet Passend Onderwijs van kracht. In deze wet is vastgelegd dat alle kinderen een passende plek in het onderwijs verdienen, op een school die past bij hun kwaliteiten en mogelijkheden. Als het kan, gaan kinderen naar een reguliere basisschool. Zo worden ze goed voorbereid op een vervolgopleiding en op een plek in de samenleving. Ook als leerlingen »extra ondersteuning nodig hebben, biedt de reguliere basisschool dat aan. Het »speciaal (basis)onderwijs blijft bestaan voor kinderen die daar het best op hun plek zijn. Uitgangspunt is dus: regulier als het kan, speciaal als het moet.

Terug naar bovenkant pagina.

S

Samenwerkingsverband (SWV)

Om »passend onderwijs te realiseren, werken scholen met elkaar samen in regionale samenwerkingsverbanden. Deze samenwerkingsverbanden krijgen geld van de Rijksoverheid om te zorgen voor »extra ondersteuning en »diepte-ondersteuning. Dat geld verdelen ze over de scholen en andere voorzieningen. In Nederland zijn ongeveer 240 samenwerkingsverbanden voor het basisonderwijs en »speciaal (basis)onderwijs) en 83 samenwerkingsverbanden voor voortgezet onderwijs.

Terug naar bovenkant pagina.

Samenwerkingsverband De Westfriese Knoop

Samenwerkingsverband De Westfriese Knoop is het samenwerkingsverband van de basisscholen in West-Friesland. Alle basisscholen, alle schoolbesturen en alle scholen voor »speciaal (basis)onderwijs in de regio zijn bij het samenwerkingsverband aangesloten. Samen maken zij afspraken om ervoor te zorgen dat alle leerlingen het onderwijs krijgen dat bij hen past. Samenwerkingsverband De Westfriese Knoop is gevestigd aan de Koopvaarder 1 in Hoorn.

Terug naar bovenkant pagina.

Schoolondersteuningsprofiel (SOP)

Iedere basisschool heeft een schoolondersteuningsprofiel. Daarin staat welke »basisondersteuning een school kan bieden en hoe deze georganiseerd is. Er staat ook in welke »extra ondersteuning de school kan bieden en van welke deskundigheid, voorzieningen en partners een school gebruik kan maken. Het schoolondersteuningsprofiel staat op de website van de school. De »medezeggenschapsraad heeft adviesrecht bij het vaststellen van het schoolondersteuningsprofiel.

Terug naar bovenkant pagina.

Speciaal basisonderwijs (SBO) en speciaal onderwijs (SO)

Sommige leerlingen hebben meer ondersteuning nodig dan het reguliere onderwijs kan bieden. Voor deze leerlingen bestaan scholen voor speciaal basisonderwijs en speciaal onderwijs. Op het S(B)O wordt »diepte-ondersteuning gegeven. Het SO is onderverdeeld in vier »clusters. Om toegelaten te worden op een S(B)O-school, heeft een leerling een »toelaatbaarheidsverklaring (TLV) nodig. 

Terug naar bovenkant pagina.

T

Thuiszitters

Leerlingen die om welke reden dan ook langdurig niet naar school gaan, noemen we thuiszitters. »Samenwerkingsverband De Westfriese Knoop doet er alles aan om te voorkomen dat kinderen thuis komen te zitten.

Terug naar bovenkant pagina.

Toelaatbaarheidsverklaring (TLV)

Om toegelaten te worden op een school voor »speciaal (basis)onderwijs (SBO), heeft een kind een toelaatbaarheidsverklaring nodig. Hiervoor moet de school kunnen aantonen dat zij er alles aan gedaan heeft om de leerling passend onderwijs te bieden. Als dat het geval is en als er een advies ligt van een eerste deskundige, zal de »trajectbegeleider van het »samenwerkingsverband een tweede deskundigenadvies schrijven. Op basis van dit tweede deskundigenadvies besluit de »Commissie Toelating Speciale Onderwijsvoorziening (CTSO) van het samenwerkingsverband over de toelating. Dit is alleen een procedurecheck.

Terug naar bovenkant pagina.

Trajectbegeleider

Als een kind »extra ondersteuning nodig heeft en de school deze ondersteuning niet zelf kan bieden, dan kan de school een trajectbegeleider inschakelen. De trajectbegeleider is een onafhankelijke expert die helpt om de best passende onderwijsplek voor het kind te vinden. Elk »knooppunt heeft een eigen trajectbegeleider. De trajectbegeleider is in dienst van het »samenwerkingsverband. Het tweede deskundigenadvies van de trajectbegeleider speelt een grote rol bij de aanvraag van een »toelaatbaarheidsverklaring.

Terug naar bovenkant pagina.

U

Uitstroomniveau

Inschatting van wat een leerling op school gaat leren. Deze inschatting is gebaseerd op de ontwikkelingsmogelijkheden van het kind en wat de school denkt met de leerling te kunnen bereiken, bijvoorbeeld vwo, vmbo-t of praktijkonderwijs.

W

De Westfriese Knoop

» Samenwerkingsverband De Westfriese Knoop.

Terug naar bovenkant pagina.

Z

Zorgplicht

Alle scholen hebben zorgplicht. Dit betekent dat scholen ervoor moeten zorgen dat de leerlingen die staan ingeschreven of zich aanmelden een passend onderwijsaanbod krijgen. Hiervoor onderzoekt de school welke ondersteuning elk kind nodig heeft. Als blijkt dat een kind »extra ondersteuning nodig heeft, kijkt de school eerst wat zij zelf voor de leerling kan betekenen. Soms kan een school de noodzakelijke ondersteuning niet bieden. Dan gaat de school samen met u en uw kind op zoek naar een school die dit wel kan.

Terug naar bovenkant pagina.